เที่ยวเจดีย์ทองคำที่ พระมหาเจดีย์ชเวดากอง

เที่ยวเจดีย์ทองคำที่ พระมหาเจดีย์ชเวดากอง

ถ้าให้นึกถึงพระมหาเจดีย์ที่เป็นทองคำเป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดฮิตในประเทศพม่า เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และเป็นแลนด์มาร์กแห่งหนึ่งของประเทศพม่า ในเมืองย่างกุ้ง มีความสำคัญเป็นอย่างมาก และน่าสนใจสุดๆไปเลย ไปติดตามกันเลยดีกว่า

เจดีย์ชเวดากองคืออะไร

เจดีย์ชเวดากอง

“ชเวดากอง” นั้นมีที่มาของการผสมกันระหว่าคำสองคำมาได้แก่ ชเว ซึ่งแปลว่า ทองคำ ส่วน ดากอง แปลว่าตะเกิงซึ่งเป็นชื่อเมืองเก่าของย่างกุ้ง รวมคำว่าชเวดากอง แปลว่าเจดีย์ทองคำแห่งเมืองดากอง เพราะอย่างนั้นถ้าเราลองเพ่งสายตาดูที่ผิวของเจดีย์ก็ จะพบว่ามีเนื้อทองเป็นแผ่นๆ เรียงห่อหุ่มเจดีย์เอาไว้ทั้งองค์ ซึ่งคาดการณ์เอาไว้ว่า มีทองคำน้ำหนักรวมทั้งหมด 1,100 กิโลกรัม

ทองทั้งหมดนั้นเกิดจากแรงศรัทธาของชาวพุทธในสมัยนั้นนอกจากนั้นในสมัยของพระนางชินสอบู กษัตริย์ตรีชาวมอญ ทรงได้เริ่มมีธรรมเนียมการบริจาคทองคำเท่าน้ำหนักตัวเองเพื่อบูรณะเจดีย์และศาสนสถาน หลังจากนั้นก็ได้มีการปฏิบัติตามกันสืบมาเรื่อยๆของกษัตริย์แต่ละพระองค์

นอกจากตัวองค์มหาเจดีย์ชเวดากองจะหุ้มไปด้วยทองคำแล้ว บนยอดฉัตรของเจดีย์ก็ยังประดับด้วยอัญมณีต่างๆที่ล้ำค่าอีกด้วย และชาวพม่าก็ยังเชื่อกว่า เป็นสถานที่บรรจุพระเกศาธาตุจำนวน 8 เส้น ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และเครื่องอัฐบริขาร ของพระพุทธเจ้าในอดีตอีก 3 พระองค์

พระเจดีย์นั้นแรกเริ่มสร้างมีความสูง 18 เมตร ซึ่งในปัจจุบันมีความสูง 98 เมตร นอกจากนี้รอบองค์เจดีย์ยังมีพระประจำวันเกิดประดิษฐานทั้งแปดทิศรวม 8 องค์ บริเวณโดยของรอบเจดีย์องค์เล็กองค์น้อย

ผู้คนจำนวนมากเดินทางมาที่นี่เพื่อกราบไหว้ สักการะสรงน้ำองค์ปฏิมา และทำทักษิณาวัตร(การเวียนขวา) ผู้ที่เข้ามานมัสการหรือเยี่ยมชมจะต้องถอดรองเท้าทุกครั้งเมื่อมาถึงทางเข้า ให้เดินตามเข็มนาฬิกา

เจดีย์ชเวดากองนั้นเป็นเจดีย์ที่มีลักษณะสวยงามมาก เนื่องด้วยเเรงศรัทธาในองค์พระเจดีย์ของชาวพม่า ที่มักจะนิยมการบริจาคเพชรพลอยของมีค่าต่างๆ ให้กับพระเจดีย์ ทำให้เจดีย์องค์นี้มีเครื่องประดับมีค่าเป็นจำนวนมากกว่า 5,000 ชิ้น สถานที่นี้เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เป็นศูนย์รวมแห่งความศรัทธาของชาวพม่า

เจดีย์ชเวดากองถูกสร้างขึ้นเมื่อใด

เจดีย์ชเวดากองสร้างเมื่อ 2,500 ปีที่แล้ว แต่นักประวัติศาสตร์และนักโบราณคดีก็ยัง เชื่อกันว่าสร้างระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 6–10 โดยชาวมอญ หรือชาวรามัญ ตามตำนานนั้นได้กล่าวไว้ว่ามีพี่น้องพ่อค้า 2 คนคือภัลลิกะและตปุสสะ เดินทางจากตอนเหนือของเนินเขาสิงคุตระ ได้ไปเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์จึงได้ประทานพระเกศาให้พ่อค้าทั้งสองมาทั้งหมด 8 เส้น พ่อค้าทั้งสองจึงกลับมายังพม่า และได้รับความช่วยเหลือจากผู้ปกครองท้องถิ่นคือพระราชาโอะกะลาปะในเรื่องการประดิษฐานพระเกศาธาตุบริเวณเนินเขาสิงคุ

องค์เจดีย์ที่ได้ถูกทิ้งร้างจนทรุดโทรม มาถึงคริสต์ศตวรรษที่ 14 พระยาอู่ ได้ทรงบูรณะเจดีย์ให้มีความสูง 18 เมตร (59 ฟุต) ต่อมาพระนางเชงสอบู  ได้ทรงบูรณะเจดีย์ให้มีความสูงถึง 40 เมตร (131 ฟุต) และได้ทำการปรับเปลี่ยนเนินซึ่งเป็นที่ตั้งขององค์เจดีย์ให้เป็นฐานเจดีย์ลาดเป็นชั้น ๆ แบบขั้นบันได และทำการปูพื้นด้านบนของฐานด้วยแผ่นหิน พระนางได้ทรงรับสั่งให้มีการบำรุงรักษาองค์เจดีย์ต่อไปแก่พระเจ้าธรรมเจดีย์ ซึ่งครองราชสมบัติต่อหลังพระนางสละราชสมบัติ ในช่วงบั้นปลายพระชนม์ชีพพระนางได้ทรงประชวรและมีพระบัญชาคำสั่งให้วางพระแท่นบรรทมในจุดที่พระองค์จะสามารถมองเห็นเจดีย์ได้ทุกเวลา

ได้มีการจารึกภาษามอญบันทึกการบูรณะปฏิสังขรณ์องค์เจดีย์ที่เริ่มต้นในปี ค.ศ. 1436 จนบูรณะเสร็จสิ้นในรัชสมัยพระเจ้าธรรมเจดีย์เมื่อต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16 ต่อมาเจดีย์ชเวดากองได้กลายเป็นสถานที่แสวงบุญของพุทธศาสนิกชนที่มีชื่อเสียงที่สุดในพม่า

และต่อมาได้มีแผ่นดินไหวเล็ก ๆ น้อย ๆ เรื่อยมาจนทำให้เจดีย์ได้รับความเสียหาย และเมื่อปี ค.ศ. 1768 ได้เกิดแผ่นดินไหวอย่างหนัก ทำให้ยอดของเจดีย์หักถล่มลงมา แต่ได้มีการบูรณะให้สูงขึ้นถึง 99 เมตร (325 ฟุต)

ฉัตรองค์ใหม่ของเจดีย์สำหรับประดับยอดเจดีย์ได้รับการถวายจากพระเจ้ามินดง เมื่อปี ค.ศ. 1871 หลังการผนวกดินแดนพม่าตอนล่างโดยอังกฤษ แผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงปานกลางในเดือนตุลาคม ปี ค.ศ. 1970 ทำให้เพลาฉัตรบนยอดองค์เจดีย์ได้รับความเสียหาย มีการสร้างโครงและซ่อมแซมครั้งใหญ่จนมีรูปแบบที่เป็นปัจจุบัน

สถาปัตยกรรมแบบเจดีย์ชเวดากอง

พระมหาเจดีย์ชเวดากอง

ลักษณะทางสถาปัตยกรรมของเจดีย์ชเวดากองนั้นเป็นแบบอย่างศิลปะมอญ-พม่า ที่มีความพิเศษที่แตกต่างไปจากเจดีย์แบบมอญอื่นๆ เหตุเพราะบริเวณฐานชั้นล่างเป็นการสร้างอยู่ในผังสี่เหลี่ยมเพิ่มมุม แต่ฐานชั้นบนเป็นแบบผังแปดเหลี่ยมเพิ่มมุม ซึ่งมีความแตกต่างของฐานทั้งสองชั้น ถือได้ว่าเป็นลักษณะพิเศษของเจดีย์ชเวดากองโดยเฉพาะ แผนผังขององค์เจดีย์เป็นแบบสี่เหลี่ยมจัตุรัสซึ่งมีบันไดทางขึ้นทั้งสี่ทิศหรทอที่เรียกว่าจตุรทิศ ทุกๆทิศล้วนมุ่งสู่องค์เจดีย์ กล่าวกันไว้ว่า องค์เจดีย์ประธานหุ้มด้วยแผ่นทองคำมากถึง 8,688 แผ่น และบริเวณรอบฐานเจดีย์สร้างเจดีย์บริวารขนาดเล็กเป็นเจดีย์รายทั้ง 8 ทิศรวมเจดีย์ทั้งหมด 64 องค์

ลานด้านนอกที่ล้อมรอบเจดีย์ชเวดากองนั้น ประกอบด้วยวิหารทรงสี่เหลี่ยมและมณฑปและวิหารทรงสี่เหลี่ยม หลังคาทรงปราสาท หรือที่เรียกว่า “ปยัตตั้ด (Pyattat)”อันเป็นสถาปัตยกรรมแบบพม่าที่สร้างขึ้นในสมัยหลัง รวมไปถึงพระพุทธรูปแบบพม่าจำนวนมาก ซึ่งหล่อสร้างขึ้นถวายเป็นพุทธบูชา

พิธีกรรม

ขั้นตอนการบูชาชเวดากอง

  • ขั้นตอนที่ 1ไหว้พระประธานที่วิหารโถงทิศใดทิศหนึ่งก็ได้ โดยสวดมนต์ภาวนา หรือจุดธูปเทียนและถวายดอกไม้ด้วย
  • ขั้นตอนที่ 2.ไหว้พระประจำวันเกิด จุดธูปเทียนถวายดอกไม้
  • ขั้นตอนที่ 3.สรงน้ำพระเท่าจำนวนอายุ (บวกหนึ่ง) ตัวอย่างเช่น อายุ 20 ปี ให้สรงน้ำสระ 21 ครั้ง
  • ขั้นตอนที่ 4.เดินประทักษิณ (วนขวา) ตั้งจิตอธิษฐานทำจิตใจให้สงบ ขอพรรอบเจดีย์หนึ่งรอบ
  • ขั้นตอนที่ 5.ร่วมบริจาคจตุปัจจัย (เงิน) เพื่อทำนุบำรุงองค์พระเจดีย์ ค้ำจุนพระศาสนา (ตามกำลังศรัทธา)
  • ขั้นตอนที่ 6.ตีระฆังที่ตั้งไว้รอบพระเจดีย์ใบใดใบหนึ่งก็ได้แล้วแต่เลือก ให้เทวดา นางฟ้า บนสรวงสวรรค์อนุโมทนารับส่วนบุญ

ข้อเสนอแนะ

ประชาชนชาวพม่าส่วนใหญ่นั้นนับถือพุทธศาสนานิกายเถรวาท แต่บางส่วนก็ยังมีความเชื่อในทางโหราศาสตร์

เช่นโหราศาสตร์พม่าที่เกี่ยวข้องกับดวงดาว 7 ดวงได้แก่ ดวงอาทิตย์, ดวงจันทร์, ดาวอังคาร, ดาวพุธ, ดาวพฤหัสบดี,

ดาวศุกร์และดาวเสาร์ นอกจากนี้ยังตระหนักถึงดาวอีกสองดวงคือราหูและเกตุโหราศาสตร์ของพม่ามีการแบ่งสัปดาห์

เป็นแปดวันโดยแบ่งวันพุธเป็นสองวัน คือ เที่ยงคืนจนถึง 18:00 น. เป็นวันพุธ แต่หลังเวลา 18.00 น.

จนถึงเวลาเที่ยงคืนเป็นวันของราหู เวลาจะไปสักการะพระประจำวันเกิด คนที่เกิดวันพุธควรดูให้ดีก่อนไปสักการะ


เรียบเรียงโดย นางสาวอรญา  โหมดวัฒนะ

นักศึกษาฝึกงานระดับปริญญาตรี คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ

ขอบคุณภาพจาก shutterstock

ขอบคุณทุกๆท่านที่ให้ความสนใจเข้ามาอ่านอย่างมากครับ

หากชอบบทความ หรือเห็นว่าเป็นประโยชน์ สามารถกดแชร์ ให้เพื่อนๆได้อ่านต่อด้วยนะครับ

สามารถติดตามเราได้ที่ Facebook www.facebook.com/greenlandholiday

หากสนใจเดินทางท่องเที่ยว หรือขอคำปรึกษาเกี่ยวกับทัวร์ต่างประเทศกรุณาติดต่อ

โทร. 022949742

greenlandtour@hotmail.com

Line id : @greenlandtour

www.greenlandholidaytour.com